Alþjóðlegt ár stjörnufræðinnar 2009

Fyrirlestur um uppruna og endalok alheimsins laugardaginn 4. apríl kl. 14:00

Fjórða erindið í fyrirlestraröðinni ,,Undur veraldar: Undur alheimsins”, sem Stjarnvísindafélag Íslands og Raunvísindadeild Háskóla Íslands efna til í tilefni af alþjóðlegu ári stjörnufræðinnar, fer fram laugardaginn 4. apríl klukkan 14:00. Lárus Thorlacius, prófessor í eðlisfræði við NORDITA í Stokkhólmi, flytur þá erindi sem hann nefnir ,,Hugleiðingar um heimsfræði”. Venju samkvæmt verður fyrirlesturinn í stofu 132 í Öskju, Náttúrufræðihúsi Háskóla Íslands.

Í fyrirlestrinum verður stiklað á stóru í sögu alheimsins, frá upphafi hans í ótrúlegum hamförum fyrir 13,7 milljörðum ára, til fjarlægrar framtíðar þar sem líklegt er að allt efni muni sogast inn í ógnarstór svarthol sem fjarlægjast hvert annað með sívaxandi hraða. Sagt verður frá ýmsum tilgátum um hið óhemjuþétta og heita upphafsástand sem alheimurinn eins og við þekkjum hann í dag spratt fram úr. Eftir því sem lengra er seilst aftur í sögunni í átt að miklahvelli verða fræðin óvissari en með stöðugt ítarlegri athugunum á fjarlægustu uppsprettum geislunar í alheiminum og framþróun í öreindafræði fæst æ skýrari mynd af frumbernsku alheimsins.

Lárus Thorlacius er prófessor í eðlisfræði og forstöðumaður Nordita, sem er norræn stofnun um fræðilega eðlisfræði í Stokkhólmi. Rannsóknarsvið Lárusar snúa að kennilegri eðlisfræði, skammtasviðsfræði, öreindafræði, þyngdarskammtafræði og strengjafræði.

# # #

Til blaðamanna
Alþjóðlegt ár stjörnufræðinnar 2009 (The International Year of Astronomy 2009: IYA2009) er haldið að frumkvæði Alþjóðasambands stjarnvísindamanna (the International Astronomical Union: IAU) og UNESCO (the United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization) undir kjörorðinu Undur alheimsins.

Á alþjóðlegu ári stjörnufræðinnar 2009 eru liðin 400 ár frá því Galíleó Galíleí gerði sínar fyrstu stjörnuathuganir með aðstoð sjónauka. Árið er að grunni til alþjóðleg hátíð þar sem áhersla er lögð á stjarnvísindi og framlag þeirra til samfélags og menningar. Hátíðarhöldin endurspeglast í viðburðum í einstökum bæjum og byggðarlögum, á landsvísu og á alþjóðlegum vettvangi.

Á ári stjörnufræðinnar verður reynt að fá almenning til þess að taka þátt í hinum ýmsu verkefnum. Í því átaki leika stjörnuáhugamenn stórt hlutverk og munu þeir skipuleggja og stjórna fjölda skemmtilegra viðburða. Nú þegar taka þúsundir þeirra þátt í undirbúningnum á alþjóðavettvangi og með þátttöku sinni mynda þeir stærsta tengslanet sem um getur í stjarnvísindum. Hér á landi er það fyrst og fremst Stjörnuskoðunarfélag Seltjarnarness sem sér um þennan þátt.

Frekari upplýsingar:

Gunnlaugur Björnsson
Stjarneðlisfræðingur
Raunvísindastofnun Háskólans
Dunhaga 3, 107 Reykjavík
Tölvupóstfang: gulli[hjá]raunvis.hi.is

Sævar Helgi Bragason
Formaður Stjörnuskoðunarfélags Seltjarnarness
Sími: 896-1984
Tölvupóstfang: saevar[hjá]stjornuskodun.is

Gagnlegar vefsíður

• Íslensk vefsíða stjörnufræðiársins: http://www.2009.is
• Stjörnufræðivefurinn: http://www.stjornuskodun.is
• Stjarnvísindafélag Íslands: http://www.raunvis.hi.is/~einar/SI.html
• Stjörnuskoðunarfélag Seltjarnarness: http://www.astro.is
• Stjörnuverið: http://www.natturmyndir.com
• Vefsíða alþjóðaársins IYA2009: http://www.astronomy2009.org